Teknik Çizimlerden Dijital Gemi İnşasına: Ruknin Sadid ile Röportaj

Bir yılı aşkın süredir Qatar Shipyard Technology Solutions’ta İş Hazırlama Uzmanı olarak çalışıyorum. Her proje birbirinden farklı olduğu ve her projeden yeni bir şey öğrendiğim için kendimi hâlâ öğrenme sürecinde görüyorum.
Tersanemiz ağırlıklı olarak gemi onarımı alanında faaliyet gösteriyor. Bunun yanı sıra yeni offshore inşa projeleri de yürütüyoruz. Ben ise esas olarak gemi gövde onarımı bölümünde görev yapıyorum.
Çalışmalarım genellikle bir onarım projesi aldığımızda başlıyor. Geminin incelenmesinin ardından CAP (Condition Assessment Program – Durum Değerlendirme Programı) raporu ve onarım bilgileri, proje mühendisi aracılığıyla ekibimizle paylaşılıyor. Öncelikle onarım kapsamını inceliyor ve yapılması gereken işleri anlamaya çalışıyorum.
Onarım planına göre Malzeme Metrajı (MTO) ve Malzeme Listesi (BOM) hazırlıyorum. Bu çalışma kapsamında ihtiyaç duyulan çelik plakaları, profilleri ve diğer malzemeleri belirliyorum. Hazırlanan liste, stokta bulunan ve sipariş edilmesi gereken malzemelerin kontrol edilmesi için Malzeme Kontrol Sorumlusuna gönderiliyor. Ardından bu bilgiler, gemi sahibiyle gerekli koordinasyonun sağlanması amacıyla ticari ekiple paylaşılıyor.
Gemi tersaneye ulaştığında hasarlı bölgeler kalite kontrol ekibi veya saha sorumluları tarafından işaretleniyor. İşaretleme ekibimiz, onarım çizimlerini ve yerleşim planlarını hazırlayabilmemiz için gemide gerekli ölçümleri yapıyor. İşaretleme personelinin müsait olmadığı durumlarda ölçümleri kendimiz alıyoruz. Projenin kapsamına bağlı olarak mühendisler, gemi sahipleri ve klas kuruluşu sörveyörleriyle birlikte gemide yapılan iş incelemelerine de katılıyorum. Böylece tüm tarafların yapılacak onarım çalışmaları hakkında aynı anlayışa sahip olmasını sağlıyoruz.
İncelemenin ardından işaretleme çizimlerini mümkün olduğunca hızlı bir şekilde üretime sunmaya çalışıyorum; çünkü üretim sürecinin beklememesi gerekiyor. Gemi onarımında zaman her zaman sınırlıdır ve yaşanabilecek herhangi bir gecikme proje takvimini etkileyebilir.
Ayrıca imalat ve çelik yenileme çalışmaları için nesting planları, atölye çizimleri ve onarım planları hazırlıyorum. Mühendislik hesaplaması gerektiren işlerde mühendislik departmanıyla koordineli olarak çalışıyoruz. Çizimler onaylandıktan sonra üretimin başlayabilmesi için atölyenin ihtiyaç duyduğu dokümanları hazırlıyorum.
Görevimin bir diğer bölümü de proje takip sistemimizi güncellemektir. İlerlemeyi izlemek ve her projenin durumunu takip edebilmek amacıyla günlük ve aylık çelik üretim miktarlarını kaydediyoruz.
Bu görevde henüz bir yılı biraz aşan bir deneyimim olduğu için öğreneceğim daha çok şey bulunduğunun farkındayım. Ancak bu iş bana planlama, iletişim ve ekip çalışmasının ne kadar önemli olduğunu öğretti. Her projenin farklı olması da bu işi sevmemin başlıca nedenlerinden biridir.

Teknik çizimlerden iş paketleri hazırlamak, düzenli olarak yerine getirdiğim sorumluluklardan biridir.
Bir çizim aldığımda öncelikle onarım kapsamını anlamak için çizimi dikkatlice inceliyorum. Daha sonra üretim ekibinin ihtiyaç duyduğu işaretleme çizimleri, nesting planları, malzeme detayları ve diğer gerekli bilgileri hazırlıyorum. Bu dokümanlar, montajcıların ve kaynakçıların gemide veya atölyede yapılacak işleri doğru şekilde gerçekleştirmelerine yardımcı oluyor.
Sık karşılaştığım zorluklardan biri, çizimlerde üretim için gerekli olan tüm detayların her zaman bulunmamasıdır. Bazen bir ölçü eksik olabiliyor, bazı detaylar yeterince açık olmayabiliyor veya geminin mevcut durumu çizimde gösterilenden biraz farklı çıkabiliyor. Böyle durumlarda konuyu proje mühendisi veya mühendislik ekibiyle değerlendiriyorum. Gerekirse nihai iş paketini hazırlamadan önce gemiden ek ölçüler alıyoruz.
Bir diğer önemli zorluk ise zamandır. Gemi tersaneye ulaştığında herkes çalışmalara mümkün olduğunca hızlı başlamak ister. Bu nedenle çizimleri hızlı bir şekilde hazırlayıp üretime sunmamız gerekiyor. Ancak aynı zamanda son derece dikkatli olmalıyız; çünkü küçük bir hata bile ilerleyen aşamalarda gecikmelere yol açabilir.
Bu görevde bir yılı biraz aşan bir süredir çalışıyorum ve her gün yeni şeyler öğrenmeye devam ediyorum. Özellikle başlangıçta bazı hatalar yaptım, ancak bu hatalar bana herhangi bir çizimi yayımlamadan önce çalışmalarımı tekrar kontrol etmem gerektiğini öğretti. Bu alışkanlık, her projede daha dikkatli ve kendime daha güvenli olmamı sağladı?

Maxsurf, Rhino, Orca3D ve Tekla Structures programlarında deneyimim bulunmasına rağmen mevcut görevimde bunların tamamını aktif olarak kullanmıyorum.
İş Hazırlama Uzmanı olarak günlük çalışmalarımda en sık kullandığım program AutoCAD’dir. Onarım çizimlerimizin, işaretleme çizimlerimizin ve atölye çizimlerimizin büyük bir bölümü AutoCAD ile hazırlanıyor. Program, gerekli değişiklikleri hızlı şekilde yapmamıza ve çizimleri gereksiz gecikmeler yaşamadan üretime sunmamıza imkân tanıyor.
Bazı imalat projelerinde daha ayrıntılı yapısal çizimler hazırlamak için Tekla Structures kullanılıyor. Bu çalışmaların tamamında doğrudan görev almıyorum ancak detaylı çizimlerin, üretim başlamadan önce atölye ekibinin yapılacak işi daha net anlamasına nasıl yardımcı olduğunu gözlemledim.
Maxsurf, Rhino ve Orca3D’yi ise gemi tasarımı konusundaki bilgilerimi geliştirmek amacıyla öğrendim. Mevcut görevimde bu programları sık kullanma fırsatım olmuyor ancak imkân buldukça pratik yapmaya devam ediyorum. Maxsurf; gövde modelleme, yüzey düzgünleştirme, hidrostatik ve stabilite konularını daha iyi anlamama yardımcı oldu. Rhino ve Orca3D ise üç boyutlu modelleme ve tasarım konularındaki bilgilerimi geliştirdi.
Bu programları öğrenmeyi kendime yaptığım bir yatırım olarak görüyorum. Bugün günlük çalışmalarımın bir parçası olmasalar bile kariyerimde ilerledikçe bana fayda sağlayacaklarına inanıyorum.

Benim için güvenlik her zaman birinci önceliktir. Qatar Shipyard Technology Solutions’ta güvenlik son derece ciddiye alınmaktadır. “Safety Starts With Me, Together We Care” yani “Güvenlik Benimle Başlar, Birlikte Önemseriz” şeklinde bir sloganımız var ve bu ilke bize her gün hatırlatılıyor.
İş Hazırlama Uzmanı olarak görevim, çalışmalara başlanmadan önce üretim ekibine açık ve doğru çizimler ulaştırmaktır. İyi bir hazırlık, uygulama sırasında yaşanabilecek karışıklıkları önler ve işlerin daha güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar.
Doğruluk da aynı derecede önemlidir. Bir çizimde, malzeme listesinde veya iş paketinde yapılacak küçük bir hata bile gecikmelere veya gereksiz iş tekrarlarına neden olabilir. Bu nedenle hazırladığım çalışmaları yayımlamadan önce her zaman dikkatlice kontrol ederim.
Aynı zamanda bir projenin zamanında tamamlanması tek bir kişinin sorumluluğunda değildir. Gemi onarımı tamamen ekip çalışmasına dayanır. Mühendisler, kalite kontrol ekibi, saha sorumluları, planlama ekibi, malzeme kontrol sorumluları ve üretim ekibinin her biri önemli görevler üstlenir. Sürecin herhangi bir bölümünde yaşanan gecikme diğer tüm ekipleri etkiler.
Bu görevde bir yılı biraz aşan bir süredir çalışıyorum. Ancak öğrendiğim en önemli konulardan biri; iyi planlama, açık iletişim ve ekip çalışmasının büyük fark yarattığıdır. Herkes birlikte çalışıp birbirini desteklediğinde işin güvenli, verimli ve zamanında tamamlanması çok daha kolay hâle gelir.

Dijitalleşmenin tersaneleri büyük ölçüde değiştirdiğini ve çalışma şeklimizi dönüştürmeye devam ettiğini düşünüyorum.
Geçmişte birçok iş manuel olarak yapılıyordu. Çizimler elle hazırlanıyor, lofting işlemleri manuel olarak gerçekleştiriliyor, çelik plakalar işaretleniyor ve gazla kesiliyordu. Bu işlemler daha fazla zaman alıyor ve aynı hassasiyet seviyesini korumak her zaman kolay olmuyordu.
Günümüzde yazılımlar, CNC kesim makineleri, bükme makineleri ve dijital planlama sistemleri bu işlemlerin birçoğunu çok daha kolay hâle getirdi. İşler daha hızlı planlanabiliyor, çizimler daha kısa sürede güncellenebiliyor ve farklı departmanlar arasındaki iletişim geçmişe kıyasla çok daha sorunsuz yürütülebiliyor.
İş Hazırlama Uzmanı olarak kendi görevimde çoğunlukla iki boyutlu onarım çizimleri ve izometrik çizimlerle çalıştığım için üç boyutlu modelleri çok sık kullanmıyorum. Sorumlu olduğum onarım çalışmalarında iki boyutlu çizimler genellikle yeterli oluyor.
Bununla birlikte üç boyutlu modellemenin, özellikle yeni offshore inşa projelerinde mühendislik ekibimiz açısından son derece önemli olduğunu gözlemledim. Bu teknoloji; tasarımın kontrol edilmesine, mühendislik hesaplarının yapılmasına ve üretim başlamadan önce olası sorunların çözülmesine yardımcı oluyor. Böylece daha sonraki aşamalarda hem zamandan tasarruf ediliyor hem de gereksiz iş tekrarlarının önüne geçiliyor.
Gözlemlerime göre dijitalleşme, günlük çalışmaları daha düzenli ve verimli hâle getiriyor. Teknoloji gelişmeye devam ettikçe gelecekte tersanelerin çok daha ileri bir seviyeye ulaşacağına inanıyorum.

Neredeyse her gün yeni bir şey öğrendiğim için kendimi genç bir profesyonel olarak görüyorum. Gemi İnşa Teknolojisi diplomamı tamamlayıp sektörde çalışmaya başladıktan sonra gemi inşa sektörünün tahmin ettiğimden çok daha kapsamlı olduğunu fark ettim.
Bu sektörde birçok farklı kariyer yolu bulunuyor. Bazı mühendisler tasarım, bazıları üretim, planlama, kalite kontrol, iş güvenliği veya proje yönetimi alanlarında çalışıyor. Kişi hangi alanı seçerse seçsin mühendisliğin temel prensiplerini, teknik çizimleri ve temel hesaplamaları iyi şekilde anlamasının önemli olduğunu düşünüyorum.
Yazılım bilgisi de giderek daha fazla önem kazanıyor. Denizcilik sektöründe Maxsurf, Rhino, Orca3D, NAPA, Cadmatic, ShipConstructor ve Tekla Structures gibi birçok program kullanılıyor. Ben kişisel olarak en fazla Maxsurf, Rhino ve Orca3D üzerinde çalıştım. Bu nedenle en iyi bildiğim programlar bunlardır.
Bunların arasında özellikle Maxsurf; gemi tasarımını, gövde modellemeyi, yüzey düzgünleştirmeyi, hidrostatik hesapları ve stabiliteyi daha iyi anlamama yardımcı oldu. Öğrenmekten keyif aldığım için zaman buldukça bu programda pratik yapmaya devam ediyorum.
Teknik becerilerin yanı sıra kişisel becerilerin de aynı derecede önemli olduğuna inanıyorum. Etkili iletişim, ekip çalışması, öğrenmeye açık olmak ve geri bildirimleri kabul edebilmek, daha iyi bir mühendis olma sürecinin önemli parçalarıdır.
Öğrencilere ve genç mühendislere tek bir tavsiye verecek olsaydım, bu çok basit olurdu: Öğrenmeye devam edin. Sektör sürekli değişiyor ve her proje insana yeni bir şey öğretiyor.

Yapay zekâ ve otomasyonun, özellikle tekrarlanan görevlerin yerine getirilme şeklini değiştireceğini düşünüyorum.
Bu konu üzerinde düşünmeye kendi çalışmalarım sırasında başladım. Geçtiğimiz ay bir kimyasal tanker için MTO hazırladım. Projede çok sayıda yapısal parça bulunuyordu ve çalışmayı tamamlamam neredeyse iki gün sürdü. Kısa süre sonra yaklaşık 1.200 tonluk bir mavna projesinde çalıştım. Bu projenin MTO ve BOM çalışmalarını hazırlamak ise yaklaşık dört günümü aldı.
Bu projeler üzerinde çalışırken doğruluktan ödün vermeden işleri daha hızlı yapmanın bir yolu olup olmadığını sürekli düşündüm. Bu merak beni, sürecin bazı bölümlerini otomatikleştirmek amacıyla Python ile AutoCAD’in birlikte kullanılıp kullanılamayacağını araştırmaya yöneltti.
Hâlâ öğreniyor, farklı fikirleri test ediyor ve nelerin mümkün olduğunu anlamaya çalışıyorum. MTO sürecinin yalnızca bir bölümünü bile otomatikleştirebilirsem büyük projelerde önemli ölçüde zaman kazanılabilir. Böylece mühendisler tekrarlanan işlemler yerine kontrol ve planlama çalışmalarına daha fazla zaman ayırabilirler.
Robotik teknolojilerinin ise su altı incelemeleri ve diğer özel görevler gibi alanlarda gelişmeye devam edeceğini düşünüyorum. Bangladeş’teki üniversite öğrencilerinin hazırladığı bazı ilgi çekici projeleri gördüm ve önümüzdeki yıllarda bu alanda daha fazla uygulamayla karşılaşacağımıza inanıyorum. Bu konu mevcut görevimle doğrudan bağlantılı olmasa da takip edilmesi oldukça heyecan verici bir alandır.
Yapay zekânın mühendislerin yerini alacağını düşünmüyorum. Onu daha hızlı çalışmamıza, tekrarlanan görevleri azaltmamıza ve mühendislik sorunlarını çözmeye daha fazla zaman ayırmamıza yardımcı olacak bir araç olarak görüyorum. Beni en çok heyecanlandıran nokta da budur.